Reizen door China in Brabant

In de hoek van de museumzaal ligt Ai Weiwei. Dood. Met zijn gezicht naar de vloer. Nou ja, niet de kunstenaar Ai Weiwei zelf natuurlijk, maar een levensecht wassenbeeld met – naar verluidt – écht mensenhaar. De titel, de Dood van Marat, verwijst naar de vrijdenker Jean-Paul Marat die tijdens de Franse Revolutie werd vermoord vanwege zijn politieke opvattingen. Zo zou het Ai Weiwei met zijn uitgesproken kritiek op de Chinese maatschappij ook zomaar kunnen vergaan, lijkt kunstenaar He Xiangyu te willen zeggen.

Pandapoep

In Duitsland, waar de onfortuinlijke Weiwei een aantal jaar geleden ook lag, leidde het beeld tot geschokte reacties. De nuchtere bezoekers van het Noordbrabants museum kijken er tijdens A Chinese Journey iets minder van op. De tentoonstelling vormt een selectie uit de kunstverzameling van de Zwitserse zakenman en diplomaat Uli Sigg. De gevarieerde mix van schilderijen, foto’s en sculpturen geeft een fascinerend beeld van Chinese hedendaagse kunst. Met naast maatschappijkritische kunstuitingen ook aandacht voor spiritualiteit, tradities en ambacht. Een Venusbeeld van pandapoep, het oneindige getal pi in rode verfkloddertjes, een onaards bomenlandschap, een immense platte tank gemaakt van duur Italiaans leer. De audiotour – ik ben fan! – geeft heldere duiding. Fijn kort ook.

Big Brother

De timing van deze tentoonstelling is treffend. President Xi Jinping is net herbenoemd en mag zo lang aanblijven als hij wil. Ik moet denken aan de documentaire van Ruben Terlou, Door het Hart van China en de aflevering van Zondag met Lubach, die beide aandacht besteedden aan de Big-Brothersamenleving die China is en steeds erger wordt. Alles wat de Chinees doet wordt geregistreerd (denk camera’s, gezichtsherkenning datakoppeling) en al zijn daden hebben consequenties. Te vaak door rood gelopen? Vergeet het dan maar met je geldlening. Een beangstigende gedachte. Maar ontwikkelt onze maatschappij met de inlevering van steeds meer privacy zo zoetjesaan niet dezelfde richting op?

In de museumzaal zak ik door mijn knieën voor een foto. Een bezoeker loopt door het beeld. ‘Sorry!’. Geeft niks hoor. Alle Tijd. Ai Weiwei ligt hier nog wel even.

A Chinese Journey is nog te zien t/m 8 juli 2018. Meer van Den Bosch zien en een nachtje slapen? Hotel de Soete Moeder – iets buiten het centrum in een voormalig klooster – is een aanrader. Ga ook voor het ontbijt!